Opodatkowanie akcyzą węgla i koksu

utworzono: 2012-01-04 11:47
— w kategorii: ,

Wraz z nadejściem nowego roku weszła w życie znowelizowana ustawa wprowadzająca akcyzę na węgiel, węgiel brunatny i koks, przeznaczone do celów opałowych. Ustawodawca przewidział szereg zwolnień z płacenia podatku więc zmiany nie powinny dotknąć zwykłych obywateli. O konieczności uiszczenia opłaty akcyzowej powinni jednak pamiętać przedsiębiorcy zajmujący się handlem wyrobami węglowymi.

Przepisy zmienionej ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, z późn. zm.) weszły w życie 2 stycznia 2012 r. Nowelizacją przepisów oznacza, że akcyzą zostały objęte:

  • węgiel, brykiety, brykietki i podobne paliwa stałe wytwarzane z węgla objęte kodem Nomenklatury Scalonej (CN) 2701,
  • węgiel brunatny (lignit), nawet aglomerowany, z wyłączeniem gagatu objęte kodem CN 2702,
  • koks i półkoks, z węgla, węgla brunatnego (lignitu) lub torfu, nawet aglomerowany, węgiel retortowy - objęte kodem CN 2704.

W przypadku wyrobów węglowych przedmiotem opodatkowania akcyzą jest:

  1. sprzedaż wyrobów węglowych na terytorium kraju;
  2. nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów węglowych;
  3. dostawa wewnątrzwspólnotowa wyrobów węglowych;
  4. import wyrobów węglowych;
  5. eksport wyrobów węglowych;
  6. użycie wyrobów węglowych do celów, które nie uprawniają do zwolnienia od akcyzy;
  7. użycie lub sprzedaż wyrobów węglowych uzyskanych w drodze czynu zabronionego pod groźbą kary;
  8. powstanie ubytków wyrobów węglowych.

Opodatkowanie wyrobów węglowych i zwolnienia od podatku

Ustawa o podatku akcyzowym przewiduje stawkę akcyzy dla węgla i koksu wynoszącą 1,28 zł/1 gigadżul (GJ).

Dla celów poboru tego podatku ustalono wartości opałowe wyrobów węglowych, które wynoszą odpowiednio:

  • 23,8 GJ/1000 kg dla węgla objętego pozycją CN 2701;
  • 8,6 GJ/1000 kg dla węgla brunatnego objętego pozycją CN 702;
  • 27,5 GJ/1000 kg dla koksu objętego pozycją CN 2704.

Ustawodawca przewidział szereg zwolnień podmiotowych od akcyzy. Ustawowe zwolnienie od akcyzy dla wyrobów węglowych dotyczy zużycia przez:

  1. gospodarstwa domowe;
  2. organy administracji publicznej;
  3. jednostki Sił Zbrojnych RP;
  4. podmioty systemu oświaty;
  5. żłobki i kluby dziecięce;
  6. podmioty lecznicze;
  7. jednostki organizacyjne pomocy społecznej;
  8. organizacje, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Dodatkowo przewidziano zwolnienia od akcyzy ze względu na przeznaczenie wyrobów węglowych. I tak, zwolnienie od akcyzy obejmuje również te wyroby zużywane:

  1. w procesie produkcji energii elektrycznej;
  2. w procesie produkcji wyrobów energetycznych;
  3. do przewozu towarów i pasażerów koleją;
  4. do łącznego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej;
  5. w pracach rolniczych, ogrodniczych, w hodowli ryb oraz leśnictwie;
  6. w procesach mineralogicznych, elektrolitycznych i metalurgicznych oraz do redukcji chemicznej;
  7. przez zakłady energochłonne do celów opałowych;
  8. przez podmioty gospodarcze, w których wprowadzone zostały w życie systemy prowadzące do osiągania celów dotyczących ochrony środowiska lub do podwyższenia efektywności energetycznej.

Korzystanie z powyższych zwolnień będzie wymagało prowadzenia przez podmiot zużywający ewidencji tych wyrobów. Ponadto zużywający winien każdorazowo potwierdzić dostawcy odbiór wyrobów węglowych na dokumencie dostawy.

Zakres danych jakie powinna zawierać ewidencja wyrobów zwolnionych określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz. U. Nr 160, poz. 1075, z późn. zm.).

Ewidencja prowadzona w formie papierowej powinna mieć formę książkową. Karty ewidencji prowadzonej w formie papierowej podlegają zszyciu przed rozpoczęciem wypełniania. Karty ewidencji numeruje się kolejno od numeru jeden i opatruje stemplem podmiotu prowadzącego ewidencję. Tak przygotowaną ewidencję należy przedłożyć naczelnikowi właściwego urzędu celnego celem nałożenia na przeszycie zamknięć urzędowych.

Wpisów do ewidencji należy dokonywać w sposób trwały i wyraźny. Zmiany i poprawki powinny być dokonywane w taki sposób, aby przekreślony pierwotny tekst pozostał czytelny. Każda zmiana lub poprawka powinna zostać potwierdzona podpisem osoby dokonującej zmiany lub poprawki, z podaniem daty wprowadzenia, oraz w razie potrzeby opisana w rubryce "uwagi".

Jeżeli ewidencja będzie miała formę elektroniczną to winna być prowadzona zgodnie z pisemną instrukcją obsługi programu komputerowego i w taki sposób, aby:

  1. umożliwiała wgląd w treść dokonywanych wpisów oraz ochronę przechowywanych danych przed zniekształceniem lub utratą;
  2. umożliwiała dokonywanie korekty danych opatrzonej adnotacją osoby dokonującej tej korekty oraz daty jej dokonania;
  3. pozwalała na uzyskanie czytelnego wydruku wpisów w porządku chronologicznym;
  4. uniemożliwiała usuwanie wpisów.

Podmiot prowadzący ewidencję w formie elektronicznej przechowuje jej kopię zapisaną na informatycznych nośnikach danych oraz w formie papierowej, po jej wydrukowaniu.
Ewidencja wyrobów węglowych oraz dokument dostawy powinny być przechowywana do celów kontroli przez okres 5 lat.

Obrót węglem zwolniony od akcyzy

Do dokonywania obrotu wyrobami węglowymi podlegającymi zwolnieniu od akcyzy, m.in. do sprzedaży tych wyrobów podmiotom zużywającym korzystającym z tego zwolnienia, będą uprawnione podmioty zwane „pośredniczącymi podmiotami węglowymi”, pod warunkiem:

  1. pisemnego powiadomienia właściwego naczelnika urzędu celnego o zamiarze rozpoczęcia działalności gospodarczej jako, tzw. „pośredniczący podmiot węglowy”;
  2. posiadania potwierdzenia złożenia tego powiadomienia;
  3. dołączenia do przemieszczanych wyrobów węglowych dokumentu dostawy sporządzonego zgodnie z wzorem określonym przez Ministra Finansów, a także uzyskanie na nim potwierdzenia dostarczenia tych wyrobów odbiorcy.

Zawiadomienia o rozpoczęciu działalności mogą być składane przed dniem 2 stycznia 2012 r., bowiem w tym zakresie przepisy znowelizowanej ustawy już obowiązują.

Potwierdzony dokument dostawy powinien być przechowywany przez pośredniczący podmiot węglowy, do celów kontroli podatkowej, przez okres 5 lat. Sprzedaż węgla i koksu pomiędzy pośredniczącymi podmiotami węglowymi z zachowaniem warunków określonych w ustawie o podatku akcyzowym będzie również podlegała zwolnieniu od akcyzy.

Pośredniczący podmiot węglowy, który wystawił dokument dostawy, sporządza miesięczne zestawienie wystawionych dokumentów dostawy, którego jeden egzemplarz przekazuje właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy zestawienie. Wzór i sposób stosowania dokumentu dostawy wyrobów akcyzowych zwolnionych z akcyzy, określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz. U. Nr 160, poz. 1075, z późn. zm.).

Wydanie potwierdzenia złożenia powiadomienia o rozpoczęciu działalności jako „pośredniczący podmiot węglowy” nie podlega opłacie skarbowej. Ogólnopolski wykaz pośredniczących podmiotów węglowych prowadzi Dyrektor Izby Celnej w Katowicach.

Opodatkowanie ubytków węgla i koksu

Należy pamiętać, że opodatkowaniu akcyzą podlegają również ponadnormatywne ubytki, czyli wszelkie straty wyrobów węglowych przemieszczanych lub magazynowanych przez pośredniczący podmiot węglowy. Normy dopuszczalnych ubytków węgla i koksu ustala właściwy naczelnik urzędu celnego na wniosek zainteresowanych podmiotów albo z urzędu.

Obowiązki podmiotów dokonujących czynności podlegających akcyzie

Podmioty, które dokonują obrotu wyrobami węglowymi nieobjętymi zwolnieniem od akcyzy, będą podlegać obowiązkowi:

  • rejestracji jako podatnik akcyzy na zasadach ogólnych, tzn. poprzez dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego na druku AKC-R i otrzymania potwierdzenia rejestracji AKC-PR (opłata skarbowa 170 zł);
  • składania właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracji podatkowych według ustalonego wzoru;
  • obliczania i wpłacania akcyzy na rachunek Izby Celnej w Warszawie za miesięczne okresy rozliczeniowe w terminie do 25. dnia przypadającego w drugim miesiącu od miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Informacje dodatkowe

Szczegółowe informacje o opodatkowaniu akcyzą węgla i koksu są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl.

Informacje można również uzyskać w:

Centrum Informacji Służby Celnej
Infolinia:
tel. 801 470 477
fax 33 857 63 83
e-mail: info.sluzbacelna@kat.mofnet.gov.pl

Adres do korespondencji:
Izba Celna w Katowicach - Wydział Centrum Informacji Służby Celnej
43-400 Cieszyn, ul. Bielska 47a

Krajowej Informacji Podatkowej
Infolinia:
z tel. kom. 22 330 03 30
z tel. stacj. 801 055 055